Vraaggedreven impact op de samenleving

Bij challenge-based onderzoek werken we samen met maatschappelijke partners aan uitdagingen waar zij voor staan. In 2022 is de UT projectmatig begonnen met het testen van een nieuwe methode, responsible futuring, een specialisatie van het DesignLab. Hierbij wordt uit de gewenste toekomstige maatschappelijke impact terug gedacht welke acties en onderzoek nu nodig zijn. Op basis hiervan zijn zogenaamde impact-driven research themes geformuleerd volgens de impact by design approach methode. Groepen wetenschappers werken hierbij aan het identificeren van de benodigde impact bij het ontwikkelen van nieuw onderwijs, onderzoek en valorisatie activiteiten. Daarnaast richt het ECIU virtuele onderzoeksinstituut SMART-ER zich met 14 projecten op challenges gerelateerd aan duurzame steden (SDG 11). De UT is bij drie van deze projecten betrokken.

Sturen op impact

Vaak is het de vraag wat het juiste moment is om over te schakelen op impact als belangrijkste aandachtspunt bij externe verantwoording en kwaliteitszorg, en bij de interne sturing en waardering. Traditioneel wordt naar citatie-indexen en naar de gevestigde rankings gekeken voor excellentie, maar de UT richt zich steeds meer op het meten van impact. Hiervoor zijn de juiste informatie en instrumenten nog maar deels beschikbaar. Hoe opereren we in deze overgangsfase, welke stappen zetten we al wel, en welke nog niet? Wat betekent dit voor het werk van de onderzoekers en docenten? Hoe kunnen we dit vorm geven binnen erkennen & waarderen? Waar testen we nieuwe instrumenten en waar gebruiken we de bestaande? Vraagstukken die nationaal en internationaal spelen, waar we gezamenlijk vorm aan proberen te geven.

Vang de watermonsters

Citizen Science versterkt het challenge-based karakter in het onderzoeksprofiel en -portfolio. In 2022 waren burgers betrokken bij ongeveer 60 onderzoeksprojecten. Een project van de Geo Science Hub van faculteit ITC gaf hier op een bijzondere manier invulling aan. Met Water Rangers in Twente sloot Katja Egerova aan bij de landelijke campagne ‘Vang de Watermonsters’ van Natuur & Milieu. In de zomer van 2022 droegen kinderen van Oekraïense families die tijdelijk in Nederland verbleven hier aan bij door het verzamelen van watermonsters en andere geografische data. De analyseresultaten zijn gepresenteerd op de 2022 conferentie voor Citizen science for planetary health (zie Projects Geo Citizen Science).

Ingenuity

De naam van het investeringsprogramma van faculteit ITC staat voor “Invest in Geo and new ITC”. Eerst had het programma (slechts) tot doel structureel extra inkomsten te genereren ter compensatie van de stijging van de huisvestingskosten. Nu is het verworden tot een creatief innovatieprogramma voor onderwijs, onderzoek en institutionele versterking, passend bij de missie van ITC. In het voorjaar van 2022 is gestart met een reeks fysieke inspiratiedagen waarin de projectleiders van de 16 verschillende projecten elkaar inspireerden en informeerden over de ontwikkelingen binnen hun project. Veelbelovende projecten zijn het UAV Centre, het Centre for Disaster Resilience, Digital Twins en een nieuwe online onderwijsomgeving met de naam Geoversity.

Bron: UT Research Information

Citizen Science is een onderdeel van de grotere Open Science beweging. Met Open Science streven we ernaar om het bereik van onze wetenschappelijke output te maximaliseren. De Universiteitsbibliotheek (UB) maakt daarom gesloten publicaties in de UT-database met onderzoeksoutput (UT Research Information) automatisch na zes maanden open, tenzij een auteur kiest voor opt-out. In december 2021 is hiervoor nieuw beleid aangenomen. De richtlijn is dat UT-auteurs al hun publicaties open access maken, bij voorkeur meteen met een licentie voor hergebruik, maar uiterlijk 6 maanden na de eerste publicatiedatum. Omdat cijfers over 2022 nog niet beschikbaar zijn, presenteren we hier de gegevens over 2021. Waar in 2020 69% open acces betrof, zijn we in 2021 sterk gestegen tot 97%. De belangrijkste reden hiervoor is dat de UB ook publicaties met terugwerkende kracht openstelt. Doel is het percentage publicaties dat direct open access wordt gepubliceerd te laten groeien naar 100%. Hiervoor zijn nog inspanningen nodig. De verdere inbedding van het gedachtegoed en het draagvlak geeft vertrouwen voor de toekomst.

Open Talks

In 2022 organiseerden we de Open Access week en lanceerden we de podcast serie Open Talks.

Bronnen: UT Research Information, 4TU ResearchData & DANS

In lijn met open access publiceren, richten we ons op het FAIR maken van onderliggende data. FAIR data voldoet aan principes van vindbaarheid, toegankelijkheid en interoperabiliteit om het hergebruik van data te optimaliseren. In 2022 is de stijgende lijn van het aantal UT datasets (gearchiveerde datasets) en publicatie metadata voortgezet. Het proces wordt ondersteund door ons Digital Competence Centre (DCC). Het bewustzijn en de kennis over het correct rapporteren, opslaan, en archiveren van data is verhoogd mede door de inzet van datastewards. Zij spelen een belangrijke rol in het opleiden van onderzoekers op het gebied van research data management (RDM). In 2022 hebben 304 wetenschappers deelgenomen via vijf RDM Bootcamp-cursussen. Daarnaast hebben twee zogenaamde Software Carpentry Workshops plaatsgevonden over de basisvaardigheden in coderen die nodig zijn om datasets reproduceerbaar te maken. In de regio werken we samen met de Open Science Community Twente (OSCT), landelijk neemt DCC deel aan thematische discussies over bijvoorbeeld het FAIR maken van software (Open Software).

Samenwerking en de overdracht van kennis en technologie zijn essentieel voor een universiteit. De keerzijde is dat sensitieve kennis en technologie in de verkeerde handen terecht kan komen. In 2022 heeft de UT op verzoek van het Ministerie van OCW een risicoanalyse uitgevoerd op de formele samenwerkingen met partners in Iran, Rusland en China, drie landen die genoemd worden in de Dreigingsanalyse Statelijke Actoren van de veiligheidsdienst. De risicoanalyse was gericht op het identificeren van samenwerkingen op sleutel technologieën met partners in deze landen. Hieruit kwam naar voren dat de UT een beperkt aantal overeenkomsten heeft met partners uit China, dat die met Rusland allemaal bevroren zijn. Met Iran waren eind 2022 geen lopende samenwerkingen meer.

In 2022 heeft de UT nieuw kennisveiligheidsbeleid vastgesteld. De snelle veranderingen in beleid en regelgeving op landelijk en Europees niveau hebben geleid tot een nog hogere prioriteit van kennisveiligheid. We werken aan het vergroten van de bewustwording, inzichtelijke procedures rondom samenwerking en screening, instrumenten om gemakkelijk veilig(er) te werken (bijv. Due Diligence tool en een incidentenlog inclusief privacy-checklist) en een menukaart met trainingen.

Samenwerken

Willen we samenwerken met fossiele bedrijven of niet? Onderzoekers van de UT werken samen met partners actief in koolstofrijke industrieën. Aan de ene kant staan mensen die van mening zijn dat niet meer moet worden samengewerkt met oliemaatschappijen die zich in hun ogen nog teveel richten op fossiele brandstoffen en te weinig op hernieuwbare energie. Andere betrokkenen geven aan dat de samenwerking juist bijdraagt aan de energietransitie door onderzoek naar alternatieven voor fossiele brandstoffen, en daarom hard nodig. Ook hebben fossiele bedrijven veel kennis en faciliteiten die essentieel zijn om de resultaten van ons onderzoek op grote schaal toe te passen in de praktijk.