Een duurzame instelling

Als opleider, werkgever en beheerder van de enige echte oorspronkelijke universiteitscampus in Nederland voelt de UT een grote verantwoordelijkheid om dit op een duurzame manier vorm te geven. Het is de kern van ons bestaan. Niet voor niets staat in onze missie dat we proactief duurzame oplossingen aan willen dragen voor de planeet en haar bewoners is het een van de maatschappelijke domeinen waar we ons wetenschappelijk op richten. Als universiteit willen we hier het goede voorbeeld in geven. In ons onderwijs, onderzoek en bedrijfsvoering besteden we dagelijks aandacht aan zowel milieu als sociale en welzijnsaspecten van duurzaamheid.

De Green Hub bereikte ongeveer 200 mensen met workshops over duurzaamheid, onder andere in de summerschool CuriousU en het honoursprogramma in 2022. Ook startte een podcast serie Green Talks waarin de luisteraar wordt meegenomen in de impact van ons onderwijs en onderzoek op het gebied van duurzaamheid. Met Saxion en het ROC is een programma georganiseerd waarin studenten, medewerkers en de lokale bevolking spraken over de energietransitie, duurzaamheidsdoelstellingen, campusduurzaamheid en duurzame studentenhuisvesting. 

SDG Publicaties 2017-2022

Een analyse van UT publicaties in relatie tot de Sustainable Development Goals (SDG's) toont een grote bijdrage aan Goede gezondheid en welzijn (SDG 3, 1809 publicaties), Industrie, innovatie en infrastructuur (SDG 9, 1034 publicaties) en betaalbare en duurzame energie (SDG 7, 992 publicaties). Als we de UT vergelijken met andere universiteiten dan is dat beeld anders. 

Bron: SciVal

De visual toont de UT ten opzichte van universiteiten wereldwijd. Buiten de doorzichtige witte cirkel (>1): UT publiceert meer over een SDG ten opzichte van andere universiteiten. Binnen de doorzichtige witte cirkel (<1): UT publiceert relatief minder over een SDG thema ten opzichte van andere universiteiten. In vergelijking met andere universiteiten publiceren wij relatief veel over industrie, innovatie en infrastructuur (SDG 9), klimaat actie (SDG 13) en Duurzame steden en communities (SDG 11).

Om ervoor te zorgen dat de campus een inspirerende en gezonde leef- en werkomgeving biedt, is sociale duurzaamheid een van onze speerpunten: 

  • De paragraaf Ontwikkelen, erkennen en waarderen gaat in op duurzame inzetbaarheid en LLO in de organisatie. 

  • Studenten en medewerkers ontplooien gezamenlijk initiatieven voor een gezonde werk- en studieomgeving in een project als Healthy Campus. 

  • In navolging van de landelijke afspraken in het Nationaal Preventie Akkoord is aandacht voor alcoholgebruik op de campus. In 2022 is “Verantwoord alcoholgebruik” vastgesteld, een gedragscode waar nadruk ligt op bewustwording en preventie. De Student Union, studie-, studentenverenigingen en studententeams hebben invulling gegeven aan de doelstellingen bijvoorbeeld door het herijken van alcoholbeleid.

In 2022 ontvingen we een officiële waarschuwing van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit vanwege het niet naleven van wettelijke verplichtingen met betrekking tot de rookvrije campus. Hierop heeft het CvB aan het management gevraagd het onderwerp aandacht te geven binnen de eigen eenheid. Ook is de Student Union benaderd om het thema onder de aandacht van de studenten te brengen via haar kanalen. Daarnaast is op de medewerkers- en studentenportals aandacht gevraagd voor de rookvrije campus. Middels een survey hebben diverse medewerkers aangegeven mee te willen denken over het realiseren van een succesvolle uitvoering van beleid voor een rookvrije campus. 

Het duurzaamheidsbeleid voor milieu-aspecten is opgebouwd uit 10 thema’s. In 2030 wil de UT een CO2 neutrale campus zijn. De focus ligt daarom op het terugdringen van energieverbruik op de campus. Naast ideologische motivatie, was de stijging van de prijs van energie in 2022 aanleiding om maatregelen te nemen. Alle UT’ers zijn opgeroepen om alert te zijn op de mogelijkheden die een ieder heeft om bij te dragen aan de energiebesparingen. De temperatuur is in alle ruimtes verlaagd naar 19 graden, of naar een temperatuur ten minste anderhalve graad lager dan voorheen. Door de energiecrisis zullen de kosten van ons energieverbruik in 2023 naar verwachting met meer dan 10 miljoen euro stijgen. Alle eenheden hebben een taakstelling gekregen 12% minder energie te verbruiken in 2023. De CO2 data komen, net als de gegevens in de visualisaties van de milieuprestaties, uit de administraties van onze dienst Campus and Facility Management. 

CO2 footprint

De uitstoot van CO2 is onderverdeeld in directe uitstoot door de UT (scope 1 en 2) en uitstoot die niet bij de UT plaatsvindt maar wordt veroorzaakt door activiteiten die in onze keten van invloedsfeer liggen (scope 3).

Daarnaast nemen we maatregelen om de impact van het resterende energieverbruik zoveel mogelijk te beperken. Sinds 2022 maakt de UT volledig gebruik van groene stroom en bijna alle gebouwen worden verwarmd via het warmtenet. Daarom bevat de grafiek CO2-footprint scope 1 en 2 in 2022 geen CO2-uitstoot voor elektriciteit meer. De emissie van ons gasverbruik is gecompenseerd door Vrijwillige Emissie Reductie (VER)-carbon credits van emissie reductie-projecten waarmee elders op de wereld uitstoot voorkomen wordt of door bomen opgenomen. Hiermee wordt elders op de wereld uitstoot voorkomen. Daarom is de CO2-uitstoot door gasgebruik van de UT in 2022 (1210 ton CO2) niet in de grafiek opgenomen. Ondanks alle inzet blijkt uit intern onderzoek dat er nog veel moet gebeuren om de Parijs akkoord doelen te halen in 2030. De jaarlijkse carbon footprint rapportage geeft inzicht in de voortgang. We lichten vier thema's uit ons beleid nader toe.  

Voedsel

Door de UT betaalde lunches zijn vanaf oktober 2022 standaard vegetarisch. Dit is een van de manieren waarop we werken aan duurzaamheid op het gebied van voedselvoorziening. We werken verder samen met onze cateraars Appèl en Greendish, expert in duurzame voeding, om te komen tot een voedselaanbod dat niet alleen lekker en gezond is, maar dat ook de draagkracht van de aarde respecteert. 

Water

Op het Hogekampplein is een glazen laboratorium gebouwd voor onderzoek naar waterzuivering van veel soorten verontreinigd water. Het lab herbergt ook de waterzuiveringsinstallatie die vijverwater reinigt tot drinkwaterkwaliteit zodat daarmee de kunstgrassportvelden kunnen worden gesproeid (UT krijgt waterlab op Hogekampplein). In september is een prototype van een tot ‘slimme regenton’ omgebouwde melktank van acht meter hoog op de campus geplaatst. Deze regenton dient als buffer voor de riolering in Enschede: om de riolering op de UT te ontlasten en regenwater te laten infiltreren om uiteindelijk het grondwater aan te vullen (Melktank van acht meter hoog wordt omgebouwd tot enorme slimme regenton op UT-campus). Eind 2022 zaten we qua watergebruik weer ongeveer op de waarde voor de pandemie. 

Afval

Wegwerpbekers zijn in de gebouwen Linde en Spiegel verwijderd uit de drankautomaten en in plaats daarvan is de Billie Cup geïntroduceerd. Voor de borg van 1 euro worden dranken in herbruikbare bekers uitgegeven. Ook tijdens evenementen in de introductieperiode in september is een pilot gedraaid met recyclebare bekers. Tijdens de Sports Party en de Kick-Out Party konden feestgangers tien bekers inruilen tegen een gratis drankmuntje. De pilot is positief geëvalueerd door alle betrokkenen. De lijn daalde scherp als gevolg van de pandemie. Op dit moment zijn we, mede door het thuiswerken, nog niet weer op het oude niveau. 

Mobiliteit

In 2022 heeft de UT de Train Zone Map gepubliceerd: een kaart met bestemmingen waarmee de CO2-impact en het gemak van reizen met de trein en het vliegtuig eenvoudig met elkaar vergeleken kunnen worden. Doel is medewerkers en studenten aan te moedigen voor reizen onder de 800 kilometer de trein te nemen. Niet alleen de CO2-uitstoot, maar ook de totale reisduur en het aantal overstappen kunnen worden vergeleken (UT stimuleert treinreizen met Train zone map). De Engelse versie van dit artikel is het best gelezen artikel van alle UT nieuwsberichten. Op het gebied van woon-werkverkeer hebben we ons in 2020 gecommitteerd aan de fietsmissie Hoger Onderwijs van het Ministerie van Infrastructuur en Water Management om het aantal mensen dat met de fiets naar de UT komt te verhogen met 10%. Een mobiliteitsenquête uit 2022 laat zien dat dit doel is behaald. 

Energie