Voor een inclusieve en veilige omgeving

Medewerkers en studenten zijn ons kapitaal, het is daarom essentieel om een veilige leer, leef- en werkomgeving te bieden. Net als in onze samenleving is sociale veiligheid een actueel en belangrijk onderwerp voor de universiteit. In 2022 hebben verschillende afdelingen waaronder DE&I, integrale veiligheid, HR, studentenverenigingen, M&C, de ombudsfunctionaris en CES de handen ineen geslagen om ervoor te zorgen dat iedereen die hier werkt, studeert, sport, op bezoek komt of woont zich veilig voelt en weet waar die terecht kan als dat niet zo is. Hiervoor zijn gedragscodes, routekaarten en hulpmiddelen ontwikkeld, waarin integriteit en integer handelen centraal staan. Ook hebben we meegewerkt aan het meldpunt WetenschapVeilig voor wetenschappers die bedreigd worden of die zich (online) bedreigd voelen. Onze inspanningen om de sociale veiligheid te vergroten richten zich, naast het verbeteren van de vindbaarheid van en samenwerking tussen de hulpstructuren, nadrukkelijk ook op het voorkomen van ongewenst gedrag.

Let's Talk About Yes

Amnesty manifesto

Rector magnificus Tom Veldkamp tekende het manifest ‘Let’s Talk About YES’ van Amnesty International. Het richt zich op het tegengaan van seksueel geweld en het goed begeleiden van slachtoffers ervan. Veldkamp ondertekende het in aanwezigheid van diverse studie-, sport- en studentenverenigingen.


De theatervoorstelling Mindlab, gemaakt door TheaterMakers Radio Kootwijk, valt onder ons integraal integriteitsprogramma. De voorstelling brengt verschillende integriteitsvraagstukken aan het licht die in de werkomgeving van een universiteit voorkomen. Net als in voorgaande jaren is in 2022 tijdens verschillende activiteiten via Mindlab aandacht gevraagd voor het samen creëren van een open en (sociaal) veilige (werk)omgeving. In 2022 is een videoregistratie van Mindlab gemaakt én een ultrakorte Mindlab-ervaring: One Minute Mindlab. Hierin maakt de kijker kennis met Mindlab, de theatervoorstelling over werken in de wetenschap die in 2020 in première ging. One Minute Mindlab houdt de kijkers een spiegel voor door een videofragment uit de voorstelling te laten zien. Daarna denkt de kijker na over een vraag die op het scherm getoond wordt. Die vragen gaan over wetenschappelijke integriteit, sociale veiligheid en (de gevolgen van) persoonlijke keuzes. 

In 2022 hebben we voor het eerst deelgenomen aan de wereldwijde benchmark van Workplace Pride. Het gaat om een nulmeting zodat we over twee jaar de impact van onze activiteiten op dit gebied kunnen meten. De benchmark vergelijkt organisaties op het gebied van inclusie van LHBTQI+-medewerkers. In de benchmark haalden we een overall score van 20% . Dit resulteerde in een rapport met suggesties en aanbevelingen voor verbetering. De eerste acties zijn al ingezet, zoals de mogelijkheid voor inclusievere arbeidsvoorwaarden. Voorbeelden hiervan zijn het verbeteren van de geboorteverlofregeling bij andere gezinsvormen en het verbeteren van onze AFAS-registratiesystemen en -formulieren voor meer inclusief gebruik van geslachtsregistraties.

Het UT Incentive Fund financiert en ondersteunt projectvoorstellen voor (gender)diversiteit, gelijkheid en inclusie. In 2022 konden voor het eerst, naast medewerkersinitiatieven, ook studenten voorstellen indienen. Het Ambassadors’ Network ontving acht voorstellen (zes medewerkers, twee studenten), waarvan de voorstellen voor drie medewerkers- en twee studentenprojecten zijn gefinancierd. De initiatieven en projecten gaan bijvoorbeeld over een online platform ter ondersteuning van het werken en leren met neurodivergentie, ‘ruimte voor fouten’ in een promotietraject (PhD) en het verbeteren van de vrouw-en-man verhouding in de opleiding voor computertechnologie.

Diversity week

De tweede editie van de jaarlijkse diversity week omvatte een breed scala aan thema's: gendergelijkheid, sociale rechtvaardigheid, rechtvaardigheid met gegevens, toegankelijkheid van gebouwen, studeren en werken met een handicap en inclusief onderwijs. Het is een evenement dat wij samen met andere onderwijsinstellingen organiseren en voor de hele regio. Omdat de opkomst per activiteit zeer wisselend was, onderzoeken we hoe we het bredere publiek beter kunnen bereiken dan in 2022.

Sociale veiligheid is nog niet voor iedereen een vanzelfsprekendheid. Dit blijkt uit het jaarverslag van de ombudsfunctionaris en vertrouwenspersonen, maar ook uit het landelijke onderzoeksresultaat van de commissie Ellemers. De ombudsfunctionaris ontving in studiejaar 2021-2022 37 meldingen van medewerkers en PhD-ers en vier van studenten. Behandeling van de meldingen heeft tot doel om met betrokken partijen het achterliggende probleem op te lossen, zodat men weer op een gezonde manier aan het werk of de studie kan. De ombudsfunctionaris geeft aan dat de behandeling van klachten meer gericht kan zijn op het in samenspraak oplossen van problemen dan nu het geval is. Uitgangspunt bij deze insteek is dat ook in een organisatie als de UT klachten kunnen ontstaan en dat inschakelen van bijvoorbeeld een ombudsfunctionaris een normale stap is om daar samen een oplossing voor te vinden. Daar is deze functie immers voor bedoeld. ‘Op de UT zit niets tussen een luisterend oor of acute escalatie’.

De klachtencommissie bestaat uit vijf externe leden met twee wisselingen in 2021/2022. In 2021/2022 zijn tien klachten ingediend, waarvan zes door een (oud-)student, twee door een externe en twee door een medewerker. Verder lag er nog een klacht voor uit 2020 bij ter behandeling. De commissie heeft in 2021/2022 acht klachten behandeld. Vijf daarvan zijn naderhand ingetrokken door de klagers, met betrekking tot twee klachten heeft de commissie een advies uitgebracht aan het CvB. Eén klacht zal in het academisch jaar 2022/2023 worden afgehandeld. Twee klachten zijn door de commissie niet in behandeling genomen, omdat zij betrekking hadden op een inhoudelijke kwestie die niet tot haar competentie behoort. Een van de klachten is opgedeeld in twee deelklachten. Daarnaast is er in één zaak een wrakingsverzoek gedaan, dat door het CvB is gehonoreerd. De huidige commissie heeft het dossier gesloten en de zaak is behandeld door een externe klachtencommissie.

De geschillencommissie bestaat sinds 1 november 2020 en bestaat uit vier externe leden. Medewerkers kunnen hier geschillen in de arbeidsrechtelijke sfeer indienen. In de landelijke geschillenregeling die voor alle Nederlandse universiteiten geldt, is bepaald welke geschillen kunnen worden ingediend. De commissie heeft als taak geschillen te onderzoeken, te behandelen en het CvB te adviseren over het geschil. In 2021/2022 zijn vier geschillen door een werknemer bij de geschillencommissie ingediend, waarvan twee in behandeling zijn genomen. Eén geschil is naderhand ingetrokken door de medewerker. Met betrekking tot één geschil heeft de commissie advies uitgebracht aan het CvB. Verder is medio 2022 de werking van de Sectorale Geschillenregeling door de Universiteiten van Nederland (UNL) geëvalueerd. Uit de evaluatie is naar voren gekomen dat de regeling in de cao ongewijzigd blijft en dat er over vijf jaar opnieuw wordt geëvalueerd.

In 2022 heeft de Commissie Wetenschappelijke Integriteit (CWI) in drie openstaande klachten uit 2021 adviezen uitgebracht. In twee daarvan heeft het Landelijk Orgaan Wetenschappelijke Integriteit (LOWI) aanvullend advies uitgebracht. In de ene klacht week het LOWI advies om de klacht geheel ongegrond te verklaren af van het CWI advies om de klacht deels gegrond te verklaren (Advies 2022-14). In de andere klacht adviseerde zowel het CWI als het LOWI het CvB om de klacht ongegrond te verklaren (Advies 2022-16). De drie klachten zijn door het CvB definitief ongegrond verklaard. In 2022 is één nieuwe klacht ontvangen die de CWI vanwege niet-ontvankelijkheid niet in behandeling heeft kunnen nemen. Alle klachten die inhoudelijk in behandeling zijn genomen zijn volledig en geanonimiseerd gepubliceerd op de website van UNL. We publiceren zelf een samenvatting van de klachten.

Voor een veilige fysieke omgeving zijn 132 BHV-ers actief voor de dagelijkse gang van zaken en 417 BHV-ers voor activiteiten. Om hun kennis bij te houden hebben in 2022 18 basistrainingen BHV plaats gevonden (met gemiddeld 15 deelnemers per training) en 11 herhalingstrainingen (met ook gemiddeld 15 deelnemers per training). Ook zijn verschillende crisisoefeningen gehouden voor de centrale en decentrale crisisteams. In 2022 zijn in totaal 16 ongevalsmeldingen binnengekomen: vijf meldingen van een gevaarlijke situatie, twee bijna-ongevallen, twee prikongevallen, vijf arbeidsongevallen en twee overige ongevallen. Waar mogelijk leidde dit tot aanvullende beheersmaatregelen.

Ook op het gebied van gevaarlijke stoffen en ioniserende straling zijn er ontwikkelingen geweest in 2022. Het bestaande systeem om de gevaarlijke stoffen te registreren en beheren is in april 2022 conform de planning vervangen door Sofos 360. De registratie van chemicaliën van het Nanolab is nu ook in het centrale systeem opgenomen. Binnen de faculteit S&T is een zelfbouwstralingstoestel (E-beam) in gebruik genomen. Tevens heeft de faculteit een lokaal stralingsdeskundige aangewezen onder wiens verantwoordelijkheid met ioniserende straling mag worden gewerkt, zoals binnen de stralingsvergunning is vereist. In het TechMed Centre is voor verschillende ruimtes een opleveringsmeting uitgevoerd met als resultaat dat de afscherming van de ruimte conform de regelgeving is uitgevoerd.